<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="T26n1544"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1544 阿毘达摩发智论</title> <title xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经数位版, No. 1544 阿毘达摩发智论</title> <author>迦多衍尼子造 唐 <name role="" type="person">玄奘</name>译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>20卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">1544</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Taishō Tripiṭaka</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">阿毘达摩发智论</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Ven. Houguan</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">萧镇国大德提供，维习安大德提供之高丽藏 CD 经文，北美某大德提供，厚观法师提供新式标点</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【大】</witness> <witness xml:id="wit1">【明】</witness> <witness xml:id="wit2">【宫】</witness> <witness xml:id="wit3">【宋】</witness> <witness xml:id="wit4">【元】</witness> <witness xml:id="wit5">【圣】</witness> <witness xml:id="wit6">【丽-CB】</witness> <witness xml:id="wit7">【碛-CB】</witness> <witness xml:id="wit8">【宫-CB】</witness> <witness xml:id="wit9">【思溪-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00193"> <charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName> <mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping> <mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00592"> <charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName> <mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping> <mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="1999-06-28T20:21:43"> CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28) </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb n="0918a" ed="T" xml:id="T26.1544.0918a"/> <lb n="0918a01" ed="T"/> <lb n="0918a02" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1544 [No. 1543]</cb:docNumber><cb:div type="other"> <lb n="0918a03" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title>阿毘达摩发智论</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb n="0918a04" ed="T"/> <lb n="0918a05" ed="T"/><byline cb:type="author">尊者迦多衍尼子造</byline> <lb n="0918a06" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0918001" n="0918001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918001" n="0918001"/><anchor xml:id="beg0918001" n="0918001"/>三藏<anchor xml:id="end0918001"/>法师<name role="" type="person">玄奘</name>奉 诏译</byline> <lb n="0918a07" ed="T"/><cb:mulu n="1" level="1" type="其他">1 杂蕴</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu n="1" level="2" type="其他">1 世第一法纳息</cb:mulu><head>杂蕴第一中世第一法纳息第一</head> <lb n="0918a08" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0918a0801"><l>世第一法七</l><l>顶二<g ref="#CB00193">暖</g>身见</l> <lb n="0918a09" ed="T"/><l>十一见摄断</l><l>此章愿具说</l></lg> <lb n="0918a10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918a1001">云何世第一法？</p><p xml:id="pT26p0918a1007" cb:place="inline">答：若心心所法⸺为等无间入 <lb n="0918a11" ed="T"/>正性離生，是谓世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1111" cb:place="inline">有作是说：若五根 <lb n="0918a12" ed="T"/>⸺为等无间入正性離生，是谓世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1216" cb:place="inline">于此 <lb n="0918a13" ed="T"/>義中：若心心所法⸺为等无间入正性離生，是 <lb n="0918a14" ed="T"/>谓世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1406" cb:place="inline">何故名世第一法？</p><p xml:id="pT26p0918a1413" cb:place="inline">答：如是心心 <lb n="0918a15" ed="T"/>所法于馀世间法⸺为最、为勝，为长、为尊，为 <lb n="0918a16" ed="T"/>上、为妙，故名世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1610" cb:place="inline">复次！如是心心所法 <lb n="0918a17" ed="T"/>为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918002" n="0918002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918002" n="0918002"/><anchor xml:id="beg0918002" n="0918002"/>等<anchor xml:id="end0918002"/>无间⸺捨异生性，得圣性。捨邪性，得正 <lb n="0918a18" ed="T"/>性，能入正性離生。故名世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1814" cb:place="inline">世第一法 <lb n="0918a19" ed="T"/>当言欲界繫？色界繫？无色界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a1914" cb:place="inline">答：应言色 <lb n="0918a20" ed="T"/>界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2003" cb:place="inline">何故此法不应言欲界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a2014" cb:place="inline">答：非以欲 <lb n="0918a21" ed="T"/>界道能断盖制缠，令欲界缠不复现起；乃以 <lb n="0918a22" ed="T"/>色界道能断盖制缠，令欲界缠不复现起。</p><p xml:id="pT26p0918a2217" cb:place="inline">若 <lb n="0918a23" ed="T"/>以欲界道能断盖制缠，<anchor xml:id="nkr_note_add_0918a2301" n="0918a2301"/><anchor xml:id="beg0918a2301" n="0918a2301"/>令<anchor xml:id="end0918a2301"/>欲界缠不复现起。 <lb n="0918a24" ed="T"/>如是世第一法，应言欲界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2412" cb:place="inline">然非以欲界道 <lb n="0918a25" ed="T"/>能断盖制缠，令欲界缠不复现起；乃以色界 <lb n="0918a26" ed="T"/>道能断盖制缠，令欲界缠不复现起。是故世 <lb n="0918a27" ed="T"/>第一法，不应言欲界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2710" cb:place="inline">何故此法不应言无 <lb n="0918a28" ed="T"/>色界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a2805" cb:place="inline">答：入正性離生⸺先现观欲界苦为 <lb n="0918a29" ed="T"/>苦，後合现观色、无色界苦，为苦圣道起。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918003" n="0918003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918003" n="0918003"/><anchor xml:id="beg0918003" n="0918003"/>辩<anchor xml:id="end0918003"/> <pb n="0918b" ed="T" xml:id="T26.1544.0918b"/> <lb n="0918b01" ed="T"/>欲界事，後合辩色、无色界事。</p><p xml:id="pT26p0918b0112" cb:place="inline">若入正性離生⸺ <lb n="0918b02" ed="T"/>先现观无色界苦为苦，後合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918004" n="0918004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918004" n="0918004"/><anchor xml:id="beg0918004" n="0918004"/>现<anchor xml:id="end0918004"/>观欲、色界苦， <lb n="0918b03" ed="T"/>为苦圣道起。先辩无色界事，後合辩欲、色界 <lb n="0918b04" ed="T"/>事。如是世第一法，应言无色界繫。</p><p xml:id="pT26p0918b0414" cb:place="inline">然入正性 <lb n="0918b05" ed="T"/>離生⸺先现观欲界苦为苦，後合现观色、无色 <lb n="0918b06" ed="T"/>界苦，为苦圣道起。先辩欲界事，後合辩色、无 <lb n="0918b07" ed="T"/>色界事。是故世第一法，不应言无色界繫。</p><p xml:id="pT26p0918b0717" cb:place="inline">复 <lb n="0918b08" ed="T"/>次！入无色定除去色想，非除色想能知欲 <lb n="0918b09" ed="T"/>界。若缘此法起苦法智忍，即缘此法起世第 <lb n="0918b10" ed="T"/>一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1003" cb:place="inline">世第一法当言有寻有伺？无寻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918005" n="0918005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918005" n="0918005"/><anchor xml:id="beg0918005" n="0918005"/>唯<anchor xml:id="end0918005"/>伺？ <lb n="0918b11" ed="T"/>无寻无伺耶？</p><p xml:id="pT26p0918b1106" cb:place="inline">答：应言或有寻有伺，或无寻唯 <lb n="0918b12" ed="T"/>伺，或无寻无伺。</p><p xml:id="pT26p0918b1207" cb:place="inline">云何有寻有伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1213" cb:place="inline">答：若依有 <lb n="0918b13" ed="T"/>寻有伺三摩地入正性離生，彼所得世第一 <lb n="0918b14" ed="T"/>法。</p><p xml:id="pT26p0918b1402" cb:place="inline">云何无寻唯伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1408" cb:place="inline">答：若依无寻唯伺三摩地 <lb n="0918b15" ed="T"/>入正性離生，彼所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1513" cb:place="inline">云何无寻无 <lb n="0918b16" ed="T"/>伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1602" cb:place="inline">答：若依无寻无伺三摩地入正性離生，彼 <lb n="0918b17" ed="T"/>所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1707" cb:place="inline">世第一法当言乐根相应？喜 <lb n="0918b18" ed="T"/>根相应？捨根相应耶？</p><p xml:id="pT26p0918b1809" cb:place="inline">答：应言或乐根相应，或 <lb n="0918b19" ed="T"/>喜根相应，或捨根相应。</p><p xml:id="pT26p0918b1910" cb:place="inline">云何乐根相应？</p><p xml:id="pT26p0918b1916" cb:place="inline">答：若 <lb n="0918b20" ed="T"/>依第三静虑入正性離生，彼所得世第一法。</p> <lb n="0918b21" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918b2101">云何喜根相应？</p><p xml:id="pT26p0918b2107" cb:place="inline">答：若依初二静虑入正性離 <lb n="0918b22" ed="T"/>生，彼所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b2209" cb:place="inline">云何捨根相应？</p><p xml:id="pT26p0918b2215" cb:place="inline">答：若依 <lb n="0918b23" ed="T"/>未至、第四静虑入正性離生，彼所得世第一 <lb n="0918b24" ed="T"/>法。</p><p xml:id="pT26p0918b2402" cb:place="inline">世第一法当言一心？多心耶？</p><p xml:id="pT26p0918b2413" cb:place="inline">答：应言一心。</p> <lb n="0918b25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918b2501">何故此法非多心耶？</p><p xml:id="pT26p0918b2509" cb:place="inline">答：从此心心所法，无间 <lb n="0918b26" ed="T"/>不起馀世间心，唯起出世心。</p><p xml:id="pT26p0918b2612" cb:place="inline">若当起馀世间 <lb n="0918b27" ed="T"/>心者，为劣、为等、为勝。</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0918b2709"><p xml:id="pT26p0918b2709" cb:place="inline">若当劣者，应不能入正 <lb n="0918b28" ed="T"/>性離生。何以故？非以退道能入正性離生故。</p></item> <lb n="0918b29" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0918b2901"><p xml:id="pT26p0918b2901">若当等者，亦不能入正性離生。何以故？先以 <pb n="0918c" ed="T" xml:id="T26.1544.0918c"/> <lb n="0918c01" ed="T"/>此类道不能入正性離生故。</p></item><item xml:id="itemT26p0918c0112"><p xml:id="pT26p0918c0112" cb:place="inline">若当勝者，先应 <lb n="0918c02" ed="T"/>非世第一法，後方是世第一法。</p></item></list><p xml:id="pT26p0918c0213" cb:place="inline">世第一法当 <lb n="0918c03" ed="T"/>言退？不退耶？</p><p xml:id="pT26p0918c0306" cb:place="inline">答：应言不退。</p><p xml:id="pT26p0918c0311" cb:place="inline">何故此法定不退 <lb n="0918c04" ed="T"/>耶？</p><p xml:id="pT26p0918c0402" cb:place="inline">答：世第一法随顺谛、趣向谛、临入谛。此 <lb n="0918c05" ed="T"/>彼中间，无容得起不相似心，令不得入圣谛 <lb n="0918c06" ed="T"/>现观。</p><p xml:id="pT26p0918c0603" cb:place="inline">譬如：壮士<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918006" n="0918006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918006" n="0918006"/><anchor xml:id="beg0918006" n="0918006"/>度<anchor xml:id="end0918006"/>河、<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>度<anchor xml:id="end_1"/>谷、<anchor xml:id="beg_2" type="star"/>度<anchor xml:id="end_2"/>山、<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>度<anchor xml:id="end_3"/>崖，中 <lb n="0918c07" ed="T"/>间无能迴转。彼身还至本处，或往馀处。先 <lb n="0918c08" ed="T"/>所发起增上身行，未至所趣，必不止息。</p><p xml:id="pT26p0918c0816" cb:place="inline">世第 <lb n="0918c09" ed="T"/>一法，亦复如是。随顺谛、趣向谛、临入谛。此 <lb n="0918c10" ed="T"/>彼中间，无容得起不相似心，令不得入圣谛 <lb n="0918c11" ed="T"/>现观。</p><p xml:id="pT26p0918c1103" cb:place="inline">如：赡部洲有五大河：一名殑伽。二名阎 <lb n="0918c12" ed="T"/>母那。三名萨洛逾。四名阿氏罗筏底。五名莫 <lb n="0918c13" ed="T"/>醯。如是五河⸺随顺大海、趣向大海、临入大 <lb n="0918c14" ed="T"/>海，中间无能迴转，彼流还至本处，或往馀处， <lb n="0918c15" ed="T"/>彼决定能流入大海。</p><p xml:id="pT26p0918c1509" cb:place="inline">世第一法，亦复如是。随 <lb n="0918c16" ed="T"/>顺谛、趣向谛、临入谛，彼此中间，无容得起不 <lb n="0918c17" ed="T"/>相似心，令不得入圣谛现观。</p><p xml:id="pT26p0918c1712" cb:place="inline">复次！世第一法 <lb n="0918c18" ed="T"/>与苦法智忍作等无间缘，无有一法速疾迴 <lb n="0918c19" ed="T"/>转过于心者，可于尔时能作障碍，令不得入 <lb n="0918c20" ed="T"/>圣谛现观！是故此法，决定不退。</p><p xml:id="pT26p0918c2013" cb:place="inline">云何顶？</p><p xml:id="pT26p0918c2016" cb:place="inline">答：于 <lb n="0918c21" ed="T"/><persName>佛</persName>、法、僧，生小量信。</p><p xml:id="pT26p0918c2108" cb:place="inline">如<persName>世尊</persName>为波罗衍拏摩纳 <lb n="0918c22" ed="T"/>婆说：</p> <lb n="0918c23" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0918c2301"><l>‘若于<persName>佛</persName>法僧</l><l>生起微小信</l> <lb n="0918c24" ed="T"/><l>儒童应知彼</l><l>名已得顶法’</l></lg> <lb n="0918c25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918c2501">云何顶堕？</p><p xml:id="pT26p0918c2505" cb:place="inline">答：如有一类：亲近善士、听闻正法、 <lb n="0918c26" ed="T"/>如理作意；信⸺<persName>佛</persName>菩提、法是善说、僧修妙行；色 <lb n="0918c27" ed="T"/>无常，受、想、行、识无常；善施设苦谛，善施设集、 <lb n="0918c28" ed="T"/>灭、道谛。彼于异时，不亲近善士、不听闻正法、 <lb n="0918c29" ed="T"/>不如理作意；于已得世俗信：退没、破壞、移转、 <pb n="0919a" ed="T" xml:id="T26.1544.0919a"/> <lb n="0919a01" ed="T"/>亡失；故名顶堕。</p><p xml:id="pT26p0919a0107" cb:place="inline">如<persName>佛</persName>即为波罗衍拏摩纳婆 <lb n="0919a02" ed="T"/>说：</p> <lb n="0919a03" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0919a0301"><l>‘若人于如是</l><l>三法而退失</l> <lb n="0919a04" ed="T"/><l>我说彼等类</l><l>应知名顶堕’</l></lg> <lb n="0919a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0501">云何暖？</p><p xml:id="pT26p0919a0504" cb:place="inline">答：若于正法、毘奈耶中，有少信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919001" n="0919001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919001" n="0919001"/><anchor xml:id="beg0919001" n="0919001"/>受<anchor xml:id="end0919001"/>。</p> <lb n="0919a06" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0601">如<persName>世尊</persName>为马师、井宿二苾刍说：‘此二愚人，離 <lb n="0919a07" ed="T"/>我正法及毘奈耶，譬如大地去虚空远。此二 <lb n="0919a08" ed="T"/>愚人，于我正法、毘奈耶中，无少分暖。’</p> <lb n="0919a09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0901">此二十句萨迦耶见，幾我见？幾我所见耶？</p><p xml:id="pT26p0919a0917" cb:place="inline">答： <lb n="0919a10" ed="T"/>五我见。谓：等随观⸺色是我，受、想、行、识是我。</p><p xml:id="pT26p0919a1017" cb:place="inline">十 <lb n="0919a11" ed="T"/>五我所见。谓：等随观⸺我有色，色是我所，我在 <lb n="0919a12" ed="T"/>色中，我有受、想、行、识，受、想、行、识是我所，我在 <lb n="0919a13" ed="T"/>受、想、行、识中。</p><p xml:id="pT26p0919a1306" cb:place="inline">若非常常见；于五见⸺何见摄？何 <lb n="0919a14" ed="T"/>见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a1404" cb:place="inline">答：边执见、常见摄，见苦所断。</p><p xml:id="pT26p0919a1415" cb:place="inline">若常非 <lb n="0919a15" ed="T"/>常见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a1513" cb:place="inline">答：邪见摄。 <lb n="0919a16" ed="T"/>见灭所断。</p><p xml:id="pT26p0919a1605" cb:place="inline">若苦乐见；于五见⸺何见摄？何见所 <lb n="0919a17" ed="T"/>断？</p><p xml:id="pT26p0919a1702" cb:place="inline">答：取劣法为勝，见取摄。见苦所断。</p><p xml:id="pT26p0919a1715" cb:place="inline">若乐苦 <lb n="0919a18" ed="T"/>见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a1812" cb:place="inline">答：邪见摄。见 <lb n="0919a19" ed="T"/>灭所断。</p><p xml:id="pT26p0919a1904" cb:place="inline">若不净净见；于五见⸺何见摄？何见所 <lb n="0919a20" ed="T"/>断？</p><p xml:id="pT26p0919a2002" cb:place="inline">答：取劣法为勝，见取摄。见苦所断。</p><p xml:id="pT26p0919a2015" cb:place="inline">若净不 <lb n="0919a21" ed="T"/>净见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a2113" cb:place="inline">答：邪见摄。 <lb n="0919a22" ed="T"/>此有二种：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0919a2205"><p xml:id="pT26p0919a2205" cb:place="inline">若谓：灭为不净⸺见灭所断。</p></item><item xml:id="itemT26p0919a2215"><p xml:id="pT26p0919a2215" cb:place="inline">若谓：道 <lb n="0919a23" ed="T"/>为不净⸺见道所断。</p></item></list><p xml:id="pT26p0919a2308" cb:place="inline">若非我我见；于五见⸺何见 <lb n="0919a24" ed="T"/>摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a2406" cb:place="inline">答：有身见摄。见苦所断。</p><p xml:id="pT26p0919a2415" cb:place="inline">若非因 <lb n="0919a25" ed="T"/>因见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a2513" cb:place="inline">答：非因谓 <lb n="0919a26" ed="T"/>因，戒禁取摄。见苦所断。</p><p xml:id="pT26p0919a2610" cb:place="inline">若因非因见；于五见⸺ <lb n="0919a27" ed="T"/>何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a2708" cb:place="inline">答：邪见摄。见集所断。</p><p xml:id="pT26p0919a2716" cb:place="inline">若有 <lb n="0919a28" ed="T"/>无见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p><p xml:id="pT26p0919a2813" cb:place="inline">答：邪见摄。 <lb n="0919a29" ed="T"/>此有四种：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0919a2905"><p xml:id="pT26p0919a2905" cb:place="inline">若谓：无苦⸺见苦所断。</p></item><item xml:id="itemT26p0919a2913"><p xml:id="pT26p0919a2913" cb:place="inline">若谓：无集⸺见 <pb n="0919b" ed="T" xml:id="T26.1544.0919b"/> <lb n="0919b01" ed="T"/>集所断。</p></item><item xml:id="itemT26p0919b0104"><p xml:id="pT26p0919b0104" cb:place="inline">若谓：无灭⸺见灭所断。</p></item><item xml:id="itemT26p0919b0112"><p xml:id="pT26p0919b0112" cb:place="inline">若谓：无道⸺见道 <lb n="0919b02" ed="T"/>所断。</p></item></list><p xml:id="pT26p0919b0203" cb:place="inline">若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919002" n="0919002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919002" n="0919002"/><anchor xml:id="beg0919002" n="0919002"/>无<anchor xml:id="end0919002"/>有见；于五见⸺何见摄？何见所断？</p> <lb n="0919b03" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919b0301">答：此非见，是邪智。</p></cb:div> <lb n="0919b04" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu n="2" level="2" type="其他">2 智纳息</cb:mulu><head>杂蕴第一中智纳息第二</head> <lb n="0919b05" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0919b0501"><l>一智识因缘</l><l>二心念祭祀</l> <lb n="0919b06" ed="T"/><l>三根用过去</l><l>疑名句文身</l> <lb n="0919b07" ed="T"/><l><persName>佛</persName>诃责六因</l><l>随眠心及断</l> <lb n="0919b08" ed="T"/><l>因境断识義</l><l>此章愿具说</l></lg> <lb n="0919b09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919b0901">颇有一智知一切法耶？</p><p xml:id="pT26p0919b0910" cb:place="inline">答：无。</p><p xml:id="pT26p0919b0912" cb:place="inline">若此智生“一切 <lb n="0919b10" ed="T"/>法非我”，此智何所不知？</p><p xml:id="pT26p0919b1010" cb:place="inline">答：不知自性，及此相 <lb n="0919b11" ed="T"/>应俱有诸法。</p><p xml:id="pT26p0919b1106" cb:place="inline">颇有一识了一切法耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1115" cb:place="inline">答：无。</p><p xml:id="pT26p0919b1117" cb:place="inline">若 <lb n="0919b12" ed="T"/>此识生“一切法非我”，此识何所不了？</p><p xml:id="pT26p0919b1215" cb:place="inline">答：不了 <lb n="0919b13" ed="T"/>自性，及此相应俱有诸法。</p><p xml:id="pT26p0919b1311" cb:place="inline">颇有二心辗转相 <lb n="0919b14" ed="T"/>因耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1403" cb:place="inline">答：无。所以者何？无一補特伽罗非前非 <lb n="0919b15" ed="T"/>後二心俱生。</p><p xml:id="pT26p0919b1506" cb:place="inline">又！非後心为前心因。</p><p xml:id="pT26p0919b1514" cb:place="inline">颇有二心 <lb n="0919b16" ed="T"/>辗转相缘耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1606" cb:place="inline">答：有。</p><p xml:id="pT26p0919b1608" cb:place="inline">如：有心起“无未来”心，⸺即思 <lb n="0919b17" ed="T"/>唯此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1707" cb:place="inline">如：有心起“有未来”心，⸺即思惟 <lb n="0919b18" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1806" cb:place="inline">如：有心起“无未来道”心，即思惟 <lb n="0919b19" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1906" cb:place="inline">如：有心起“有未来道”心，即思惟 <lb n="0919b20" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b2006" cb:place="inline">如：有二知他心者，彼二心辗转 <lb n="0919b21" ed="T"/>相缘。</p><p xml:id="pT26p0919b2103" cb:place="inline">何故无一補特伽罗非前非後二心俱 <lb n="0919b22" ed="T"/>生？</p><p xml:id="pT26p0919b2202" cb:place="inline">答：无第二等无间缘故，有情一一心相续 <lb n="0919b23" ed="T"/>转故。</p><p xml:id="pT26p0919b2303" cb:place="inline">補特伽罗既不可得，又无前心往後心， <lb n="0919b24" ed="T"/>理何缘能忆本所作事？</p><p xml:id="pT26p0919b2410" cb:place="inline">答：有情于法，由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919003" n="0919003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919003" n="0919003"/><anchor xml:id="beg0919003" n="0919003"/>串习<anchor xml:id="end0919003"/> <lb n="0919b25" ed="T"/>力，得如是同分智，随所更事，能如是知。</p><p xml:id="pT26p0919b2516" cb:place="inline">如：有 <lb n="0919b26" ed="T"/>二造印者，能了自他所造印字，虽彼二人不 <lb n="0919b27" ed="T"/>往相。</p><p xml:id="pT26p0919b2703" cb:place="inline">问：汝云何造此字，亦不相？</p><p xml:id="pT26p0919b2713" cb:place="inline">答：我如是造 <lb n="0919b28" ed="T"/>此字。而彼二人，由串习力，得如是同分智，能 <lb n="0919b29" ed="T"/>了自他所造印字。</p><p xml:id="pT26p0919b2908" cb:place="inline">有情亦尔！由串习力，得如 <pb n="0919c" ed="T" xml:id="T26.1544.0919c"/> <lb n="0919c01" ed="T"/>是同分智，随所更事，能如是知。</p><p xml:id="pT26p0919c0113" cb:place="inline">又如：有二知 <lb n="0919c02" ed="T"/>他心者，互相知心，虽彼二人不往相。</p><p xml:id="pT26p0919c0215" cb:place="inline">问：汝云 <lb n="0919c03" ed="T"/>何知我心，亦不相？</p><p xml:id="pT26p0919c0308" cb:place="inline">答：我如是知汝心。而彼二 <lb n="0919c04" ed="T"/>人，由串习力，得如是同分智，互相知心。</p><p xml:id="pT26p0919c0416" cb:place="inline">有情 <lb n="0919c05" ed="T"/>亦尔！由串习力，得如是同分智，随所更事，能 <lb n="0919c06" ed="T"/>如是知。</p><p xml:id="pT26p0919c0604" cb:place="inline">复次！一切心心所法，于所缘定，安住 <lb n="0919c07" ed="T"/>所缘。又以受意为因力，强念便不忘。</p><p xml:id="pT26p0919c0715" cb:place="inline">何缘有 <lb n="0919c08" ed="T"/>情忘而复忆？</p><p xml:id="pT26p0919c0806" cb:place="inline">答：有情同分相续转时，于法能 <lb n="0919c09" ed="T"/>起相属智见。又以受意为因力，强念便不忘。</p> <lb n="0919c10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919c1001">何缘有情忆而复忘？</p><p xml:id="pT26p0919c1009" cb:place="inline">答：有情异分相续转时， <lb n="0919c11" ed="T"/>于法不起相属智见。又以受意为因力，劣念 <lb n="0919c12" ed="T"/>便忘失。</p><p xml:id="pT26p0919c1204" cb:place="inline">何缘祭祀饿鬼，则到；非馀趣耶？</p><p xml:id="pT26p0919c1216" cb:place="inline">答：彼 <lb n="0919c13" ed="T"/>趣法尔，得如是处、事、生、我分，是故祭祀则到， <lb n="0919c14" ed="T"/>非馀。</p><p xml:id="pT26p0919c1403" cb:place="inline">如：鹅雁、孔雀、鹦鹉、舍利、命命鸟等，虽如 <lb n="0919c15" ed="T"/>意自在，飞翔虚空，而神力威德，不大于人。然 <lb n="0919c16" ed="T"/>彼趣法尔，得如是处、事、生、我分，能飞翔虚空。</p> <lb n="0919c17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919c1701">鬼趣亦尔！由法尔力，祭祀则到；馀趣不尔！</p><p xml:id="pT26p0919c1717" cb:place="inline">又！ <lb n="0919c18" ed="T"/>如一类那落迦，能忆宿住，亦知他心。一类傍 <lb n="0919c19" ed="T"/>生、一类饿鬼，能忆宿住，亦知他心，及起烟 <lb n="0919c20" ed="T"/>焰，兴雲致雨，作寒热等。虽能作是事，而神力 <lb n="0919c21" ed="T"/>威德不大于人。然彼趣法尔，得如是处、事、生、 <lb n="0919c22" ed="T"/>我分，能作是事。</p><p xml:id="pT26p0919c2207" cb:place="inline">鬼趣亦尔！由法尔力，祭祀 <lb n="0919c23" ed="T"/>则到；馀趣不尔！</p><p xml:id="pT26p0919c2307" cb:place="inline">复次！有人长夜起如是欲，如 <lb n="0919c24" ed="T"/>是爱乐：“我当娶妇，为儿娶妇，为孙娶妇，令生 <lb n="0919c25" ed="T"/>子孙，绍继不绝。我命终已，若生鬼趣，彼念我 <lb n="0919c26" ed="T"/>故，当祭祀我。”由彼长夜有此欲乐，是故祭祀 <lb n="0919c27" ed="T"/>则到；非馀！</p><p xml:id="pT26p0919c2705" cb:place="inline">当言一眼见色？二眼见色耶？</p><p xml:id="pT26p0919c2716" cb:place="inline">答：应 <lb n="0919c28" ed="T"/>言“二眼见色”。所以者何？若合一眼起不净识， <lb n="0919c29" ed="T"/>开二眼时起净识故。</p><p xml:id="pT26p0919c2909" cb:place="inline">设合一眼起如是识，开 <pb n="0920a" ed="T" xml:id="T26.1544.0920a"/> <lb n="0920a01" ed="T"/>二眼时亦起此识，则不应言“二眼见色”。</p><p xml:id="pT26p0920a0116" cb:place="inline">然合 <lb n="0920a02" ed="T"/>一眼起不净识，开二眼时便起净识，是故应 <lb n="0920a03" ed="T"/>言“二眼见色”。</p><p xml:id="pT26p0920a0306" cb:place="inline">如合；覆、损、破、壞，亦尔！如眼见色； <lb n="0920a04" ed="T"/>耳闻声、鼻嗅香，亦尔！</p> <lb n="0920a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920a0501">诸过去，彼一切不现耶？</p><p xml:id="pT26p0920a0510" cb:place="inline">答：应作四句：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a0515"><p xml:id="pT26p0920a0515" cb:place="inline">有过去， <lb n="0920a06" ed="T"/>非不现。谓：如具寿<name role="" type="person">邬陀夷</name>言：</p> <lb n="0920a07" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920a0701"><l>‘一切结过去</l><l>从林離林来</l> <lb n="0920a08" ed="T"/><l>乐出離诸欲</l><l>如金出山顶’</l></lg></item> <lb n="0920a09" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920a0901"><p xml:id="pT26p0920a0901">有不现，非过去。谓：如有一或以神通，或以咒 <lb n="0920a10" ed="T"/>術，或以药物，或以如是生处得智，有所隐没， <lb n="0920a11" ed="T"/>令不显现。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1105"><p xml:id="pT26p0920a1105" cb:place="inline">有过去，亦不现。谓：所有行⸺已起、等 <lb n="0920a12" ed="T"/>起，已生、等生，已转、现转，已集、已现，已过去， <lb n="0920a13" ed="T"/>已尽灭，已離变；是⸺过去、过去分、过去世摄。</p></item> <lb n="0920a14" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920a1401"><p xml:id="pT26p0920a1401">有非过去，亦非不现。谓：除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920a1413" cb:place="inline">诸过去，彼一 <lb n="0920a15" ed="T"/>切尽耶？</p><p xml:id="pT26p0920a1504" cb:place="inline">答：应作四句：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a1509"><p xml:id="pT26p0920a1509" cb:place="inline">有过去，非尽。谓：如具寿 <lb n="0920a16" ed="T"/><name role="" type="person">邬陀夷</name>言：‘一切结过去。……乃至廣说。’</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1614"><p xml:id="pT26p0920a1614" cb:place="inline">有尽，非过 <lb n="0920a17" ed="T"/>去。谓：如<persName>佛</persName>言：‘此圣弟子已尽地狱，已尽傍 <lb n="0920a18" ed="T"/>生，已尽饿鬼，已尽所有险恶趣坑。’</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1814"><p xml:id="pT26p0920a1814" cb:place="inline">有过去，亦 <lb n="0920a19" ed="T"/>尽。谓：所有行⸺已起、等起。……乃至廣说。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1914"><p xml:id="pT26p0920a1914" cb:place="inline">有非过去， <lb n="0920a20" ed="T"/>亦非尽。谓：除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920a2008" cb:place="inline">复次！若依结断说者：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a2016"><p xml:id="pT26p0920a2016" cb:place="inline">有结 <lb n="0920a21" ed="T"/>过去，非尽。谓：结过去⸺未断、未遍知、未灭、未变 <lb n="0920a22" ed="T"/>吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2202"><p xml:id="pT26p0920a2202" cb:place="inline">有结尽，非过去。谓：结未来⸺已断、已遍知、已 <lb n="0920a23" ed="T"/>灭、已变吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2305"><p xml:id="pT26p0920a2305" cb:place="inline">有结过去，亦尽。谓：结过去⸺已断、已 <lb n="0920a24" ed="T"/>遍知、已灭、已变吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2408"><p xml:id="pT26p0920a2408" cb:place="inline">有结非过去，亦非尽。谓：结 <lb n="0920a25" ed="T"/>未来⸺未断、未遍知、未灭、未变吐，及结现在。</p></item></list> <lb n="0920a26" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920a2601">诸过去，彼一切灭耶？</p><p xml:id="pT26p0920a2609" cb:place="inline">答：应作四句。</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a2614"><p xml:id="pT26p0920a2614" cb:place="inline">有过去，非 <lb n="0920a27" ed="T"/>灭。谓：如具寿<name role="" type="person">邬陀夷</name>言：‘一切结过去。……乃至廣 <lb n="0920a28" ed="T"/>说。’</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2802"><p xml:id="pT26p0920a2802" cb:place="inline">有灭，非过去。谓：依世俗，小街、小舍、小器、小 <lb n="0920a29" ed="T"/>眼，言是“灭街”乃至“灭眼”。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2910"><p xml:id="pT26p0920a2910" cb:place="inline">有过去，亦灭。谓：所有 <pb n="0920b" ed="T" xml:id="T26.1544.0920b"/> <lb n="0920b01" ed="T"/>行⸺已起、等起。……乃至廣说。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0110"><p xml:id="pT26p0920b0110" cb:place="inline">有非过去，亦非灭。谓： <lb n="0920b02" ed="T"/>除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920b0204" cb:place="inline">复次！若依结断说者：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920b0212"><p xml:id="pT26p0920b0212" cb:place="inline">有结过去，非灭。 <lb n="0920b03" ed="T"/>谓：结过去⸺未断、未遍知、未灭、未变吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0315"><p xml:id="pT26p0920b0315" cb:place="inline">有结灭， <lb n="0920b04" ed="T"/>非过去。谓：结未来⸺已断、已遍知、已灭、已变吐。</p></item> <lb n="0920b05" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920b0501"><p xml:id="pT26p0920b0501">有结过去，亦灭。谓：结过去⸺已断、已遍知、已灭、 <lb n="0920b06" ed="T"/>已变吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0604"><p xml:id="pT26p0920b0604" cb:place="inline">有结非过去，亦非灭。谓：结未来⸺未断、 <lb n="0920b07" ed="T"/>未遍知、未灭、未变吐。及结现在。</p></item></list> <lb n="0920b08" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b0801">若于苦生疑⸺“此是苦耶？此非苦耶？”当言一心？ <lb n="0920b09" ed="T"/>多心耶？</p><p xml:id="pT26p0920b0904" cb:place="inline">答：应言：多心。谓：“此是苦耶？”是一心；“此 <lb n="0920b10" ed="T"/>非苦耶？”是第二心。</p><p xml:id="pT26p0920b1008" cb:place="inline">于集、灭、道生疑，亦尔！</p><p xml:id="pT26p0920b1016" cb:place="inline">颇有 <lb n="0920b11" ed="T"/>一心⸺有疑、无疑耶？</p><p xml:id="pT26p0920b1108" cb:place="inline">答：无。所以者何？谓：于苦 <lb n="0920b12" ed="T"/>谛⸺</p><p xml:id="pT26p0920b1202" cb:place="inline">若言：“此是苦耶？”此心有疑；若言：“此是苦”，此 <lb n="0920b13" ed="T"/>心无疑。</p><p xml:id="pT26p0920b1304" cb:place="inline">若言：“此非苦耶？”此心有疑；若言：“此非 <lb n="0920b14" ed="T"/>苦”，此心无疑。</p><p xml:id="pT26p0920b1406" cb:place="inline">于集、灭、道，应知亦尔！</p> <lb n="0920b15" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b1501">云何“多名身”？</p><p xml:id="pT26p0920b1506" cb:place="inline">答：谓“<anchor xml:id="nkr_note_orig_0920001" n="0920001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0920001" n="0920001"/><anchor xml:id="beg0920001" n="0920001"/>多<anchor xml:id="end0920001"/>名号”。异语、增语，想、等 <lb n="0920b16" ed="T"/>想，假施设，是谓多名身。</p><p xml:id="pT26p0920b1610" cb:place="inline">云何“多句身”？</p><p xml:id="pT26p0920b1615" cb:place="inline">答：诸句 <lb n="0920b17" ed="T"/>能满⸺未满足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0920002" n="0920002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0920002" n="0920002"/><anchor xml:id="beg0920002" n="0920002"/>義<anchor xml:id="end0920002"/>，于中连合，是谓多句身。</p><p xml:id="pT26p0920b1716" cb:place="inline">如 <lb n="0920b18" ed="T"/><persName>世尊</persName>说：</p> <lb n="0920b19" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920b1901"><l>‘诸恶莫作</l><l>诸善奉行</l><l>自净其心</l> <lb n="0920b20" ed="T"/><l>是诸<persName>佛</persName>教’</l></lg> <lb n="0920b21" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b2101">如是四句，各能满足，未满足義，于中连合，是 <lb n="0920b22" ed="T"/>谓多句身。</p><p xml:id="pT26p0920b2205" cb:place="inline">云何“多文身”？</p><p xml:id="pT26p0920b2210" cb:place="inline">答：诸字众，是谓多文 <lb n="0920b23" ed="T"/>身。</p><p xml:id="pT26p0920b2302" cb:place="inline">如<persName>世尊</persName>说：</p> <lb n="0920b24" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920b2401"><l>‘欲为颂本</l><l>文即是字</l><l>颂依于名</l> <lb n="0920b25" ed="T"/><l>及造颂者’</l></lg> <lb n="0920b26" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b2601">如<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>诃诸弟子，称言“痴人”，此有何義？</p><p xml:id="pT26p0920b2617" cb:place="inline">答： <lb n="0920b27" ed="T"/>是诃责语。</p><p xml:id="pT26p0920b2705" cb:place="inline">谓：<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>诃责弟子，称言痴人，如 <lb n="0920b28" ed="T"/>今亲教及轨笵师⸺若有近住依止弟子起诸 <lb n="0920b29" ed="T"/>过失，便诃责言：“汝为愚痴，不明不善。”<persName>世尊</persName>亦 <pb n="0920c" ed="T" xml:id="T26.1544.0920c"/> <lb n="0920c01" ed="T"/>尔！诃诸弟子，称言痴人。</p><p xml:id="pT26p0920c0110" cb:place="inline">何故<persName>世尊</persName>诃诸弟子， <lb n="0920c02" ed="T"/>称言痴人？</p><p xml:id="pT26p0920c0205" cb:place="inline">答：彼于<persName>世尊</persName>教诫、教授，不随義行， <lb n="0920c03" ed="T"/>不随顺，不相续。</p><p xml:id="pT26p0920c0307" cb:place="inline">复次！彼于圣教，作愚痴事，空 <lb n="0920c04" ed="T"/>无有果，无出无味，无有勝利。违越<persName>佛</persName>教，于诸 <lb n="0920c05" ed="T"/>学处，不能受学。故<persName>佛</persName>诃彼，称言痴人。</p><p xml:id="pT26p0920c0515" cb:place="inline">有六 <lb n="0920c06" ed="T"/>因。谓：相应因……乃至能作因。</p><p xml:id="pT26p0920c0611" cb:place="inline">云何相应因？</p><p xml:id="pT26p0920c0616" cb:place="inline">答：受 <lb n="0920c07" ed="T"/>与受相应法为相应因，受相应法与受为相 <lb n="0920c08" ed="T"/>应因……想、思、触、作意、欲、勝解、念、三摩地……慧与慧 <lb n="0920c09" ed="T"/>相应法为相应因，慧相应法与慧为相应因。</p> <lb n="0920c10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c1001">是谓相应因。</p><p xml:id="pT26p0920c1006" cb:place="inline">云何俱有因？</p><p xml:id="pT26p0920c1011" cb:place="inline">答：心与心所法为 <lb n="0920c11" ed="T"/>俱有因，心所法与心为俱有因。心与随心转 <lb n="0920c12" ed="T"/>身业、语业为俱有因。心与随心转不相应行 <lb n="0920c13" ed="T"/>为俱有因，随心转不相应行与心为俱有因。</p> <lb n="0920c14" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c1401">复次！俱生四大种辗转为俱有因。</p><p xml:id="pT26p0920c1414" cb:place="inline">是谓俱有 <lb n="0920c15" ed="T"/>因。</p><p xml:id="pT26p0920c1502" cb:place="inline">云何同类因？</p><p xml:id="pT26p0920c1507" cb:place="inline">答：前生善根与後生自界善 <lb n="0920c16" ed="T"/>根，及相应法为同类因。</p><p xml:id="pT26p0920c1610" cb:place="inline">过去善根与未来、现 <lb n="0920c17" ed="T"/>在自界善根，及相应法为同类因。</p><p xml:id="pT26p0920c1714" cb:place="inline">现在善根 <lb n="0920c18" ed="T"/>与未来自界善根，及相应法为同类因。</p><p xml:id="pT26p0920c1816" cb:place="inline">如善 <lb n="0920c19" ed="T"/>根；不善、无记根，亦尔！差别者：不善中除自界。</p> <lb n="0920c20" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c2001">是谓同类因。</p><p xml:id="pT26p0920c2006" cb:place="inline">云何遍行因？</p><p xml:id="pT26p0920c2011" cb:place="inline">答：前生见苦所断 <lb n="0920c21" ed="T"/>遍行随眠，与後生自界，见集、灭、道，修所断随 <lb n="0920c22" ed="T"/>眠，及相应法为遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2210" cb:place="inline">过去见苦所断遍行 <lb n="0920c23" ed="T"/>随眠，与未来、现在自界，见集、灭、道，修所断随 <lb n="0920c24" ed="T"/>眠，及相应法为遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2410" cb:place="inline">现在见苦所断遍行 <lb n="0920c25" ed="T"/>随眠，与未来自界，见集、灭、道，修所断随眠，及 <lb n="0920c26" ed="T"/>相应法为遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2608" cb:place="inline">如见苦所断；见集所断，亦 <lb n="0920c27" ed="T"/>尔！</p><p xml:id="pT26p0920c2702" cb:place="inline">是谓遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2707" cb:place="inline">云何异熟因？</p><p xml:id="pT26p0920c2712" cb:place="inline">答：诸心心所法 <lb n="0920c28" ed="T"/>受异熟色、心心所法、心不相应行。此心心所 <lb n="0920c29" ed="T"/>法与彼异熟为异熟因。</p><p xml:id="pT26p0920c2910" cb:place="inline">复次！诸身语业受异 <pb n="0921a" ed="T" xml:id="T26.1544.0921a"/> <lb n="0921a01" ed="T"/>熟色、心心所法、心不相应行。此身、语业与彼 <lb n="0921a02" ed="T"/>异熟为异熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0207" cb:place="inline">复次！诸心不相应行受异熟 <lb n="0921a03" ed="T"/>色、心心所法、心不相应行。此心不相应行与 <lb n="0921a04" ed="T"/>彼异熟为异熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0408" cb:place="inline">是谓异熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0413" cb:place="inline">云何能作因？</p> <lb n="0921a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921a0501">答：眼及色为缘生眼识。此眼识以彼眼色、彼 <lb n="0921a06" ed="T"/>相应法、彼俱有法，及耳声、耳识；鼻香、鼻识；舌 <lb n="0921a07" ed="T"/>味、舌识；身触、身识；意法、意识；有色、无色，有见、 <lb n="0921a08" ed="T"/>无见，有对、无对，有漏、无漏，有为、无为等一切 <lb n="0921a09" ed="T"/>法为能作因；除其自性。</p><p xml:id="pT26p0921a0910" cb:place="inline">如眼识；耳、鼻、舌、身、意 <lb n="0921a10" ed="T"/>识，亦尔！</p><p xml:id="pT26p0921a1004" cb:place="inline">是谓能作因。</p> <lb n="0921a11" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921a1101">诸心由随眠故，名有随眠心，彼随眠于此心 <lb n="0921a12" ed="T"/>随增耶？</p><p xml:id="pT26p0921a1204" cb:place="inline">答：或随增，或不随增。</p><p xml:id="pT26p0921a1212" cb:place="inline">云何随增？谓：彼 <lb n="0921a13" ed="T"/>随眠与此心相应未断，及缘此心。</p><p xml:id="pT26p0921a1314" cb:place="inline">云何不随 <lb n="0921a14" ed="T"/>增？谓：彼随眠与此心相应已断。</p><p xml:id="pT26p0921a1413" cb:place="inline">设随眠于心 <lb n="0921a15" ed="T"/>随增，此心但由彼随眠故，名有随眠心耶？</p><p xml:id="pT26p0921a1517" cb:place="inline">答： <lb n="0921a16" ed="T"/>或由彼非馀，或由彼及馀。</p><p xml:id="pT26p0921a1611" cb:place="inline">云何由彼非馀？谓： <lb n="0921a17" ed="T"/>此心未断。</p><p xml:id="pT26p0921a1705" cb:place="inline">云何由彼及馀？谓：苦智已生，集智 <lb n="0921a18" ed="T"/>未生。若心见苦所断，见集所断随眠所缘。</p><p xml:id="pT26p0921a1817" cb:place="inline">诸 <lb n="0921a19" ed="T"/>心由随眠故，名有随眠心。彼随眠于此心当 <lb n="0921a20" ed="T"/>断耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2003" cb:place="inline">答：或当断，或不当断。</p><p xml:id="pT26p0921a2011" cb:place="inline">云何当断？谓：彼随 <lb n="0921a21" ed="T"/>眠缘此心。</p><p xml:id="pT26p0921a2105" cb:place="inline">云何不当断？谓：彼随眠与此心相 <lb n="0921a22" ed="T"/>应。</p><p xml:id="pT26p0921a2202" cb:place="inline">诸随眠因何当断？</p><p xml:id="pT26p0921a2209" cb:place="inline">答：因所缘。</p><p xml:id="pT26p0921a2213" cb:place="inline">汝说“随眠因 <lb n="0921a23" ed="T"/>所缘当断”耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2306" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0921a2309" cb:place="inline">若尔！诸随眠见灭、道所 <lb n="0921a24" ed="T"/>断有漏缘，彼随眠因何当断？若言此断、彼断， <lb n="0921a25" ed="T"/>俱不应理。</p><p xml:id="pT26p0921a2505" cb:place="inline">答：见灭、道所断无漏缘随眠，因所 <lb n="0921a26" ed="T"/>缘故断。由此断故，彼亦断。</p><p xml:id="pT26p0921a2611" cb:place="inline">设随眠于心当断， <lb n="0921a27" ed="T"/>此心但由彼随眠故，名有随眠心耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2715" cb:place="inline">答：或由 <lb n="0921a28" ed="T"/>彼非馀，或由彼及馀。</p><p xml:id="pT26p0921a2809" cb:place="inline">云何由彼非馀？谓：心不 <lb n="0921a29" ed="T"/>染汚，修所断。</p><p xml:id="pT26p0921a2906" cb:place="inline">云何由彼及馀？谓：心染汚。</p> <pb n="0921b" ed="T" xml:id="T26.1544.0921b"/> <lb n="0921b01" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921b0101">云何因境断识？</p><p xml:id="pT26p0921b0107" cb:place="inline">答：苦智已生，集智未生，若心 <lb n="0921b02" ed="T"/>⸺见集所断、见苦所断缘，是谓因境断识。</p><p xml:id="pT26p0921b0216" cb:place="inline">于此 <lb n="0921b03" ed="T"/>识，幾随眠随增？</p><p xml:id="pT26p0921b0307" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0921001" n="0921001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0921001" n="0921001"/><anchor xml:id="beg0921001" n="0921001"/>答<anchor xml:id="end0921001"/>：十九。</p><p xml:id="pT26p0921b0310" cb:place="inline">一心耶？</p><p xml:id="pT26p0921b0313" cb:place="inline">答：不尔。谓：</p> <lb n="0921b04" ed="T"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0921b0401"><p xml:id="pT26p0921b0401">未離欲染；苦法智已生，集法智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b0415" cb:place="inline">若心 <lb n="0921b05" ed="T"/>⸺欲界见集所断、见苦所断缘。此因境断识⸺欲 <lb n="0921b06" ed="T"/>界见集所断，七随眠随增。</p></item><item xml:id="itemT26p0921b0611"><p xml:id="pT26p0921b0611" cb:place="inline">已離欲染，未離色 <lb n="0921b07" ed="T"/>染；苦类智已生，集类智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b0712" cb:place="inline">若心⸺色界见集 <lb n="0921b08" ed="T"/>所断、见苦所断缘。此因境断识⸺色界见集所 <lb n="0921b09" ed="T"/>断，六随眠随增。</p></item><item xml:id="itemT26p0921b0907"><p xml:id="pT26p0921b0907" cb:place="inline">已離色染；苦类智已生，集 <lb n="0921b10" ed="T"/>类智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b1005" cb:place="inline">若心⸺无色界见集所断、见苦所断 <lb n="0921b11" ed="T"/>缘。此因境断识⸺无色界见集所断，六随眠随 <lb n="0921b12" ed="T"/>增。</p></item></list></cb:div> <lb n="0921b13" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu n="3" level="2" type="其他">3 補特伽罗纳息</cb:mulu><head>杂蕴第一中補特伽罗纳息第三</head> <lb n="0921b14" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0921b1401"><l>缘起缘息依</l><l>心依无有爱</l> <lb n="0921b15" ed="T"/><l>心脱依界想</l><l>此章愿具说</l></lg> <lb n="0921b16" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921b1601">一補特伽罗于此生十二支缘起⸺幾过去？幾 <lb n="0921b17" ed="T"/>未来？幾现在耶？</p><p xml:id="pT26p0921b1707" cb:place="inline">答：二过去。谓：无明、行。</p><p xml:id="pT26p0921b1715" cb:place="inline">二未 <lb n="0921b18" ed="T"/>来。谓：生、老死。</p><p xml:id="pT26p0921b1806" cb:place="inline">八现在。谓：识、名色、六处、触、受、爱、 <lb n="0921b19" ed="T"/>取、有。</p><p xml:id="pT26p0921b1903" cb:place="inline">如<persName>世尊</persName>说：‘无明缘行，取缘有。’</p><p xml:id="pT26p0921b1914" cb:place="inline">云何无明 <lb n="0921b20" ed="T"/>缘行？云何取缘有？</p><p xml:id="pT26p0921b2008" cb:place="inline">答：无明缘行者：此显示业 <lb n="0921b21" ed="T"/>⸺先馀生中造作、增长，得今有异熟，及已受异 <lb n="0921b22" ed="T"/>熟。</p><p xml:id="pT26p0921b2202" cb:place="inline">取缘有者：⸺此显示业⸺现在生中造作、增长， <lb n="0921b23" ed="T"/>得当有异熟。</p><p xml:id="pT26p0921b2306" cb:place="inline">无明缘行，取缘有，何差别？</p><p xml:id="pT26p0921b2316" cb:place="inline">答：无 <lb n="0921b24" ed="T"/>明缘行者：廣说如前。此业缘，<persName>世尊</persName>说：“一烦恼， <lb n="0921b25" ed="T"/>谓无明。”</p><p xml:id="pT26p0921b2504" cb:place="inline">取缘有者：廣说如前。此业缘，<persName>世尊</persName>说： <lb n="0921b26" ed="T"/>“一切烦恼，谓诸取。”</p><p xml:id="pT26p0921b2608" cb:place="inline">是谓差别。</p><p xml:id="pT26p0921b2612" cb:place="inline">颇有：行缘无明， <lb n="0921b27" ed="T"/>不缘明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2705" cb:place="inline">答：无。</p><p xml:id="pT26p0921b2707" cb:place="inline">颇有：行缘明，不缘无明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2717" cb:place="inline">答： <lb n="0921b28" ed="T"/>无。</p><p xml:id="pT26p0921b2802" cb:place="inline">颇有：行缘无明，亦缘明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2812" cb:place="inline">答：有。</p><p xml:id="pT26p0921b2814" cb:place="inline">颇有：行不 <lb n="0921b29" ed="T"/>缘无明，亦不缘明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2909" cb:place="inline">答：无。所以者何？无一有 <pb n="0921c" ed="T" xml:id="T26.1544.0921c"/> <lb n="0921c01" ed="T"/>情从久远来，不于圣道谤言非道。先谤道已⸺</p> <lb n="0921c02" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c0201">彼于後时，造作增长感大地业。或于後时，造 <lb n="0921c03" ed="T"/>作增长感小王业。</p><p xml:id="pT26p0921c0308" cb:place="inline">或于後时，造作增长感 <lb n="0921c04" ed="T"/>大王业。或于後时，造作增长转轮王业。</p><p xml:id="pT26p0921c0416" cb:place="inline">由 <lb n="0921c05" ed="T"/>此因，由此缘，由彼圣道，辗转感得大地所 <lb n="0921c06" ed="T"/>有⸺城邑、聚落、人、非人、畜、穀稼、药草、树木、丛林，增 <lb n="0921c07" ed="T"/>长滋茂。</p><p xml:id="pT26p0921c0704" cb:place="inline">如是前心四缘，于後心但为一增上 <lb n="0921c08" ed="T"/>缘。</p><p xml:id="pT26p0921c0802" cb:place="inline">复次！若依因缘说者，颇有：行缘无明，不缘 <lb n="0921c09" ed="T"/>明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c0903" cb:place="inline">答：有。谓：无明异熟，及染汚行。</p><p xml:id="pT26p0921c0914" cb:place="inline">颇有：行缘 <lb n="0921c10" ed="T"/>明，不缘无明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1007" cb:place="inline">答：有。谓：除初明；诸馀无漏行。</p> <lb n="0921c11" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c1101">颇有：行缘无明，亦缘明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1111" cb:place="inline">答：无。</p><p xml:id="pT26p0921c1113" cb:place="inline">颇有：行不缘 <lb n="0921c12" ed="T"/>无明，亦不缘明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1208" cb:place="inline">答：有。谓：除无明异熟；诸馀 <lb n="0921c13" ed="T"/>无覆无记行，及初明，善有漏行。</p><p xml:id="pT26p0921c1313" cb:place="inline">入息、出息，当 <lb n="0921c14" ed="T"/>言依身转耶？依心转耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1410" cb:place="inline">答：应言：亦依身转，亦 <lb n="0921c15" ed="T"/>依心转，如其所应。</p><p xml:id="pT26p0921c1508" cb:place="inline">若入出息，但依身转，不依 <lb n="0921c16" ed="T"/>心转；则在无想定、灭尽定位入出息，亦应转。</p> <lb n="0921c17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c1701">若入出息，但依心转，不依身转；则无色界有 <lb n="0921c18" ed="T"/>情入出息，亦应转。</p><p xml:id="pT26p0921c1808" cb:place="inline">若入出息，但依身、心转，不 <lb n="0921c19" ed="T"/>如所应。则在卵<g ref="#CB00592">㲉</g>及母胎中羯<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c1901" n="0921c1901"/><anchor xml:id="beg0921c1901" n="0921c1901"/>剌<anchor xml:id="end0921c1901"/>蓝、頞部昙、 <lb n="0921c20" ed="T"/>闭尸键南，诸根未满、未熟，幷在第四静虑入 <lb n="0921c21" ed="T"/>出息，亦应转。</p><p xml:id="pT26p0921c2106" cb:place="inline">以入出息⸺亦依身转，亦依心转， <lb n="0921c22" ed="T"/>及如所应。是故下从<name role="" type="person">无间地狱</name>上至遍净，其 <lb n="0921c23" ed="T"/>中有情，诸根满、熟，入息、出息，依身、心转。</p> <lb n="0921c24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c2401">如有色有情⸺心相续，依身转；无色有情⸺心相 <lb n="0921c25" ed="T"/>续，依何转耶？</p><p xml:id="pT26p0921c2506" cb:place="inline">答：依命根、众同分，及馀如是类 <lb n="0921c26" ed="T"/>心不相应行。</p><p xml:id="pT26p0921c2606" cb:place="inline">无“有爱”，当言⸺见所断？修所断耶？</p> <lb n="0921c27" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c2701">答：应言：修所断。</p><p xml:id="pT26p0921c2707" cb:place="inline">有作是说：无⸺有爱⸺或见所断， <lb n="0921c28" ed="T"/>或修所断。</p><p xml:id="pT26p0921c2805" cb:place="inline">云何见所断？谓于见所断法。无“有” <lb n="0921c29" ed="T"/>而贪。</p><p xml:id="pT26p0921c2903" cb:place="inline">云何修所断？谓于修所断法。无“有”而 <pb n="0922a" ed="T" xml:id="T26.1544.0922a"/> <lb n="0922a01" ed="T"/>贪。</p><p xml:id="pT26p0922a0102" cb:place="inline">于此義中，无“有爱”，但应言“修所断”。</p><p xml:id="pT26p0922a0115" cb:place="inline">汝说：“无 <lb n="0922a02" ed="T"/>⸺有爱，唯修所断。”诸预流者，未断此爱耶？</p><p xml:id="pT26p0922a0216" cb:place="inline">答：如 <lb n="0922a03" ed="T"/>是。</p><p xml:id="pT26p0922a0302" cb:place="inline">汝何所欲？诸预流者，为起如是心：“若我死 <lb n="0922a04" ed="T"/>後，断壞无有，岂不安乐”耶？</p><p xml:id="pT26p0922a0411" cb:place="inline">答：不尔。</p><p xml:id="pT26p0922a0414" cb:place="inline">听我所 <lb n="0922a05" ed="T"/>说：</p><p xml:id="pT26p0922a0502" cb:place="inline">若“无⸺有爱，唯修所断，诸预流者，未断此 <lb n="0922a06" ed="T"/>爱。”</p><p xml:id="pT26p0922a0602" cb:place="inline">则应说：预流者起如是心⸺“若我死後，断壞 <lb n="0922a07" ed="T"/>无有，岂不安乐？”</p><p xml:id="pT26p0922a0707" cb:place="inline">若预流者不起如是心：“若我 <lb n="0922a08" ed="T"/>死後，断壞无有，岂不安乐？”</p><p xml:id="pT26p0922a0811" cb:place="inline">则不应说：“无⸺有爱， <lb n="0922a09" ed="T"/>唯修所断；诸预流者，未断此爱。”</p><p xml:id="pT26p0922a0913" cb:place="inline">作如是说，俱 <lb n="0922a10" ed="T"/>不应理。</p><p xml:id="pT26p0922a1004" cb:place="inline">汝等亦说：“地狱、旁生、鬼异熟爱，唯修 <lb n="0922a11" ed="T"/>所断；诸预流者，未断此爱”耶？</p><p xml:id="pT26p0922a1112" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922a1115" cb:place="inline">汝何所 <lb n="0922a12" ed="T"/>欲？诸预流者，为起如是心：“我当作蔼罗筏拏 <lb n="0922a13" ed="T"/>龙王、善住龙王……琰魔鬼王，统摄鬼界诸有情” <lb n="0922a14" ed="T"/>耶？</p><p xml:id="pT26p0922a1402" cb:place="inline">答：不尔。</p><p xml:id="pT26p0922a1405" cb:place="inline">听我所说：</p><p xml:id="pT26p0922a1409" cb:place="inline">若地狱、旁生、鬼异熟爱， <lb n="0922a15" ed="T"/>唯修所断；诸预流者，未断此爱。</p><p xml:id="pT26p0922a1513" cb:place="inline">则应说：预流 <lb n="0922a16" ed="T"/>者起如是心⸺“我当作蔼罗筏拏龙王。……乃至廣 <lb n="0922a17" ed="T"/>说”。</p><p xml:id="pT26p0922a1702" cb:place="inline">若预流者，不起如是心⸺“我当作蔼罗筏拏 <lb n="0922a18" ed="T"/>龙王。……乃至廣说”。</p><p xml:id="pT26p0922a1807" cb:place="inline">则不应说：“地狱、旁生、鬼异熟 <lb n="0922a19" ed="T"/>爱，唯修所断；诸预流者，未断此爱。”</p><p xml:id="pT26p0922a1914" cb:place="inline">作如是说， <lb n="0922a20" ed="T"/>俱不应理。</p><p xml:id="pT26p0922a2005" cb:place="inline">汝等亦说：“诸缠所缠故，害父母 <lb n="0922a21" ed="T"/>命，此缠唯修所断；诸预流者，未断此缠”耶？</p><p xml:id="pT26p0922a2117" cb:place="inline">答： <lb n="0922a22" ed="T"/>如是。</p><p xml:id="pT26p0922a2203" cb:place="inline">汝何所欲？诸预流者，为起如是缠故，害 <lb n="0922a23" ed="T"/>父母命耶？</p><p xml:id="pT26p0922a2305" cb:place="inline">答：不尔。</p><p xml:id="pT26p0922a2308" cb:place="inline">听我所说：</p><p xml:id="pT26p0922a2312" cb:place="inline">若“缠所缠故，害 <lb n="0922a24" ed="T"/>父母命，此缠唯修所断；诸预流者，未断此缠。”</p> <lb n="0922a25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922a2501">则应说：预流者起如是缠故，害父母命。</p><p xml:id="pT26p0922a2516" cb:place="inline">若预 <lb n="0922a26" ed="T"/>流者，不起如是缠故，害父母命。</p><p xml:id="pT26p0922a2613" cb:place="inline">则不应说：“诸 <lb n="0922a27" ed="T"/>缠所缠故，害父母命，此缠唯修所断；诸预流 <lb n="0922a28" ed="T"/>者，未断此缠。”</p><p xml:id="pT26p0922a2806" cb:place="inline">作如是说，俱不应理。</p><p xml:id="pT26p0922a2814" cb:place="inline">汝等亦 <lb n="0922a29" ed="T"/>说：“于修所断法，无有而贪，此贪唯修所断；诸 <pb n="0922b" ed="T" xml:id="T26.1544.0922b"/> <lb n="0922b01" ed="T"/>预流者，未断此贪”耶？</p><p xml:id="pT26p0922b0109" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922b0112" cb:place="inline">汝何所欲？诸预 <lb n="0922b02" ed="T"/>流者，为缘此起爱耶？</p><p xml:id="pT26p0922b0209" cb:place="inline">答：不尔。</p><p xml:id="pT26p0922b0212" cb:place="inline">听我所说：</p><p xml:id="pT26p0922b0216" cb:place="inline">若“于 <lb n="0922b03" ed="T"/>修所断法，无有而贪，此贪唯修所断；诸预流 <lb n="0922b04" ed="T"/>者，未断此贪。”</p><p xml:id="pT26p0922b0406" cb:place="inline">则应说：预流者缘此起爱。</p><p xml:id="pT26p0922b0416" cb:place="inline">若预 <lb n="0922b05" ed="T"/>流者不缘此起爱。</p><p xml:id="pT26p0922b0508" cb:place="inline">则不应说：“于修所断法，无 <lb n="0922b06" ed="T"/>有而贪，此贪唯修所断；诸预流者，未断此贪。”</p> <lb n="0922b07" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922b0701">作如是说，俱不应理。彼既应理，此亦应然。</p><p xml:id="pT26p0922b0717" cb:place="inline">无 <lb n="0922b08" ed="T"/>有名何法？</p><p xml:id="pT26p0922b0805" cb:place="inline">答：三界无常。如<persName>世尊</persName>说：“心解脱贪、 <lb n="0922b09" ed="T"/>嗔、痴。”</p><p xml:id="pT26p0922b0903" cb:place="inline">何等心得解脱？有贪、嗔、痴心耶？離贪、嗔、 <lb n="0922b10" ed="T"/>痴心耶？</p><p xml:id="pT26p0922b1004" cb:place="inline">答：離贪、嗔、痴心，得解脱。</p><p xml:id="pT26p0922b1013" cb:place="inline">有作是说：贪、 <lb n="0922b11" ed="T"/>嗔、痴相应心，得解脱。</p><p xml:id="pT26p0922b1109" cb:place="inline">彼不应作是说。所以者 <lb n="0922b12" ed="T"/>何？非“此心与贪嗔痴相合、相应、相杂，而贪嗔 <lb n="0922b13" ed="T"/>痴未断，心不解脱；贪嗔痴断，心便解脱。”</p><p xml:id="pT26p0922b1316" cb:place="inline"><persName>世尊</persName> <lb n="0922b14" ed="T"/>亦说：‘苾刍当知！此日月轮，五翳所翳，不明不 <lb n="0922b15" ed="T"/>照，不廣不净。</p><p xml:id="pT26p0922b1506" cb:place="inline">‘何等为五？一雲。二烟。三尘。四雾。 <lb n="0922b16" ed="T"/>五曷逻呼阿修罗手。</p><p xml:id="pT26p0922b1609" cb:place="inline">‘如日月轮非与五翳相 <lb n="0922b17" ed="T"/>合、相应、相杂。彼翳未離，此日月轮，不明不照， <lb n="0922b18" ed="T"/>不廣不净。彼翳若離，此日月轮，明照廣净。’</p><p xml:id="pT26p0922b1817" cb:place="inline">如 <lb n="0922b19" ed="T"/>是非“此心与贪嗔痴相合、相应、相杂，而贪嗔 <lb n="0922b20" ed="T"/>痴未断，心不解脱。贪嗔痴断，心便解脱。”</p><p xml:id="pT26p0922b2016" cb:place="inline">何等 <lb n="0922b21" ed="T"/>心解脱⸺过去耶？未来耶？现在耶？</p><p xml:id="pT26p0922b2113" cb:place="inline">答：未来无学 <lb n="0922b22" ed="T"/>心生时。</p><p xml:id="pT26p0922b2204" cb:place="inline">解脱一切障，其事如何？</p><p xml:id="pT26p0922b2213" cb:place="inline">答：如无间道 <lb n="0922b23" ed="T"/>金刚喩定将灭，解脱道尽智将生。</p><p xml:id="pT26p0922b2314" cb:place="inline">若无间道 <lb n="0922b24" ed="T"/>金刚喩定正灭，解脱道尽智正生，尔时名“未 <lb n="0922b25" ed="T"/>来无学心生时，解脱一切障。”</p><p xml:id="pT26p0922b2512" cb:place="inline">未解脱心当言 <lb n="0922b26" ed="T"/>解脱？已解脱心当言解脱耶？</p><p xml:id="pT26p0922b2612" cb:place="inline">答：已解脱心当 <lb n="0922b27" ed="T"/>言解脱。</p><p xml:id="pT26p0922b2704" cb:place="inline">若已解脱不应言解脱；若解脱不应 <lb n="0922b28" ed="T"/>言已解脱。已解脱心，而言解脱，不应正理。</p><p xml:id="pT26p0922b2817" cb:place="inline">今 <lb n="0922b29" ed="T"/>应问彼⸺如<persName>世尊</persName>说：</p> <pb n="0922c" ed="T" xml:id="T26.1544.0922c"/> <lb n="0922c01" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c0101"><l>‘若断爱无馀</l><l>如莲花处水</l> <lb n="0922c02" ed="T"/><l>苾刍捨此彼</l><l>如蛇脱故皮’</l></lg> <lb n="0922c03" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0301">汝许此说是善说耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0309" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c0312" cb:place="inline">汝何所欲？为已 <lb n="0922c04" ed="T"/>捨言捨？未捨言捨耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0409" cb:place="inline">答：已捨言捨。</p><p xml:id="pT26p0922c0414" cb:place="inline">听我所说：</p> <lb n="0922c05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0501">若已捨，不应言捨；若捨，不应言已捨。已捨而 <lb n="0922c06" ed="T"/>言捨，不应正理。</p><p xml:id="pT26p0922c0607" cb:place="inline">又！<persName>世尊</persName>说：</p> <lb n="0922c07" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c0701"><l>‘断慢自善定</l><l>善心一切脱</l> <lb n="0922c08" ed="T"/><l>一静居不逸</l><l>越死到彼岸’</l></lg> <lb n="0922c09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0901">汝许此说是善说耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0909" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c0912" cb:place="inline">汝何所欲？为已 <lb n="0922c10" ed="T"/>到言到？未到言到耶？</p><p xml:id="pT26p0922c1009" cb:place="inline">答：已到言到。</p><p xml:id="pT26p0922c1014" cb:place="inline">听我所 <lb n="0922c11" ed="T"/>说：</p><p xml:id="pT26p0922c1102" cb:place="inline">若已到，不应言到；若到，不应言已到。已到 <lb n="0922c12" ed="T"/>而言到，不应正理。彼既应理，此亦应然。故 <lb n="0922c13" ed="T"/>于契经，应分别義。如<persName>世尊</persName>说：</p> <lb n="0922c14" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c1401"><l>‘兽归林薮</l><l>鸟归虚空</l><l>圣归涅槃</l> <lb n="0922c15" ed="T"/><l>法归分别’</l></lg> <lb n="0922c16" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c1601">如<persName>世尊</persName>说：“苾刍！当知：依厌離染，依離染解脱， <lb n="0922c17" ed="T"/>依解脱涅槃。”</p><p xml:id="pT26p0922c1706" cb:place="inline">云何厌？</p><p xml:id="pT26p0922c1709" cb:place="inline">答：若于诸行，无学、厌恶、 <lb n="0922c18" ed="T"/>违逆，是谓厌。</p><p xml:id="pT26p0922c1806" cb:place="inline">云何依厌離染？</p><p xml:id="pT26p0922c1812" cb:place="inline">答：若厌相应⸺无 <lb n="0922c19" ed="T"/>贪、无等贪，无嗔、无等嗔，无痴、无等痴⸺善根，是 <lb n="0922c20" ed="T"/>谓依厌離染。</p><p xml:id="pT26p0922c2006" cb:place="inline">云何依離染解脱？</p><p xml:id="pT26p0922c2013" cb:place="inline">答：若離染相 <lb n="0922c21" ed="T"/>应心⸺已勝解、今勝解、当勝解，是谓依離染解 <lb n="0922c22" ed="T"/>脱。</p><p xml:id="pT26p0922c2202" cb:place="inline">云何依解脱涅槃？</p><p xml:id="pT26p0922c2209" cb:place="inline">答：若贪永断、嗔永断、痴 <lb n="0922c23" ed="T"/>永断、一切烦恼永断，是谓依解脱涅槃。</p> <lb n="0922c24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c2401">如<persName>世尊</persName>说：“有三界。谓：断界、離界、灭界。”</p><p xml:id="pT26p0922c2415" cb:place="inline">云何断 <lb n="0922c25" ed="T"/>界？</p><p xml:id="pT26p0922c2502" cb:place="inline">答：除爱结，馀结断，名断界。</p><p xml:id="pT26p0922c2512" cb:place="inline">云何離界？</p><p xml:id="pT26p0922c2516" cb:place="inline">答：爱 <lb n="0922c26" ed="T"/>结断，名離界。</p><p xml:id="pT26p0922c2606" cb:place="inline">云何灭界？</p><p xml:id="pT26p0922c2610" cb:place="inline">答：诸馀顺结法断，名 <lb n="0922c27" ed="T"/>灭界。</p><p xml:id="pT26p0922c2703" cb:place="inline">诸断界是離界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2710" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2713" cb:place="inline">设離界；是断 <lb n="0922c28" ed="T"/>界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2803" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2806" cb:place="inline">诸断界是灭界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2813" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2816" cb:place="inline">设灭 <lb n="0922c29" ed="T"/>界，是断界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2906" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2909" cb:place="inline">诸離界是灭界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2916" cb:place="inline">答：如 <pb n="0923a" ed="T" xml:id="T26.1544.0923a"/> <lb n="0923a01" ed="T"/>是。</p><p xml:id="pT26p0923a0102" cb:place="inline">设灭界，是離界耶？</p><p xml:id="pT26p0923a0109" cb:place="inline">答：如是。</p> <lb n="0923a02" ed="T"/><p xml:id="pT26p0923a0201">如<persName>世尊</persName>说：“有三想。谓：断想、離想、灭想。”</p><p xml:id="pT26p0923a0215" cb:place="inline">云何断 <lb n="0923a03" ed="T"/>想？</p><p xml:id="pT26p0923a0302" cb:place="inline">答：除爱结，馀结断诸想解，名断想。</p><p xml:id="pT26p0923a0315" cb:place="inline">云何 <lb n="0923a04" ed="T"/>離想？</p><p xml:id="pT26p0923a0403" cb:place="inline">答：爱结，断诸想解，名離想。</p><p xml:id="pT26p0923a0413" cb:place="inline">云何灭想？</p><p xml:id="pT26p0923a0417" cb:place="inline">答： <lb n="0923a05" ed="T"/>诸馀顺结法，断诸想解，名灭想。</p> <lb n="0923a06" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0923001" n="0923001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0923001" n="0923001"/><anchor xml:id="beg0923001" n="0923001"/>说一切有部<anchor xml:id="end0923001"/>发智论</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan></cb:div> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0918001" to="#end0918001"><lem wit="#wit.orig">三藏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">唐三藏</rdg></app> <app from="#beg0918002" to="#end0918002"><lem wit="#wit.orig">等</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0918a2301" to="#end0918a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp1">令</lem><rdg wit="#wit.orig">今</rdg></app> <app from="#beg0918003" to="#end0918003"><lem wit="#wit.orig">辩</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit2">辨</rdg></app> <app from="#beg0918004" to="#end0918004"><lem wit="#wit.orig">现</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit1">前</rdg></app> <app from="#beg0918005" to="#end0918005"><lem wit="#wit.orig">唯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">唯</rdg></app> <app from="#beg0918006" to="#end0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app> <app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app> <app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app> <app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app> <app from="#beg0919001" to="#end0919001"><lem wit="#wit.orig">受</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1 #wit2">爱</rdg></app> <app from="#beg0919002" to="#end0919002"><lem wit="#wit.orig">无</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">谓</rdg></app> <app from="#beg0919003" to="#end0919003"><lem wit="#wit.orig">串习</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">惯习</rdg></app> <app from="#beg0920001" to="#end0920001"><lem wit="#wit.orig">多</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit2">名</rdg></app> <app from="#beg0920002" to="#end0920002"><lem wit="#wit.orig">義</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">意</rdg></app> <app from="#beg0921001" to="#end0921001"><lem wit="#wit.orig">答</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">若</rdg></app> <app from="#beg0921c1901" to="#end0921c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp1">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app> <app from="#beg0923001" to="#end0923001"><lem wit="#wit.orig">说一切有部</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1 #wit2">阿毘达摩</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note resp="#resp1" n="0918001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918001">三藏【大】＊，唐三藏【明】＊</note> <note resp="#resp1" n="0918002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918002">等【大】，〔－〕【宫】</note> <note resp="#resp1" n="0918003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918003">辩【大】下同，辨【宋】【元】【宫】下同</note> <note resp="#resp1" n="0918004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918004">现【大】，前【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0918005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918005">唯【大】下同，唯【宫】下同</note> <note resp="#resp1" n="0918006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918006">度【大】＊，渡【宋】＊【元】＊【明】＊</note> <note resp="#resp1" n="0919001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919001">受【大】，爱【宋】【元】【明】【宫】</note> <note resp="#resp1" n="0919002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919002">无【大】，谓【明】</note> <note resp="#resp1" n="0919003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919003">串习【大】下同，惯习【宋】下同【元】下同【明】下同</note> <note resp="#resp1" n="0920001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0920001">多【大】，名【宋】【元】【宫】</note> <note resp="#resp1" n="0920002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0920002">義【大】，意【明】</note> <note resp="#resp1" n="0921001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0921001">答【大】，若【明】</note> <note resp="#resp1" n="0923001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0923001">说一切有部【大】＊，阿毘达摩【宋】【元】【明】【宫】＊</note> </p> </cb:div> <cb:div type="taisho-notes"> <head>大正藏 挍注</head> <p> <note resp="#resp2" n="0918001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918001">（唐）＋三藏【明】＊</note> <note resp="#resp2" n="0918002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918002">〔等〕－【宫】</note> <note resp="#resp2" n="0918003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918003">辩＝辨【宋】【元】【宫】下同</note> <note resp="#resp2" n="0918004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918004">现＝前【元】【明】</note> <note resp="#resp2" n="0918005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918005">唯＝唯【宫】下同</note> <note resp="#resp2" n="0918006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918006">度＝渡【三】＊</note> <note resp="#resp2" n="0919001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919001">受＝爱【三】【宫】</note> <note resp="#resp2" n="0919002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919002">无＝谓【明】</note> <note resp="#resp2" n="0919003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919003">串习＝惯习【三】下同</note> <note resp="#resp2" n="0920001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0920001">多＝名【宋】【元】【宫】</note> <note resp="#resp2" n="0920002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0920002">義＝意【明】</note> <note resp="#resp2" n="0921001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0921001">答＝若【明】</note> <note resp="#resp2" n="0923001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0923001">说一切有部＝阿毘达摩【三】【宫】＊</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0918a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0918a2301">令【CB】，今【大】</note> <note n="0921c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0921c1901">剌【CB】，刺【大】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>